Kill your darlings


Nee, niet letterlijk natuurlijk, maar in de betekenis ‘schrijven is schrappen’. Twee weken geleden kreeg ik mijn manuscript terug van ‘mijn’ bureauredacteur.

Een bezittelijk voornaamwoord bij redacteur is een beetje moeilijk. We hebben elkaar nog nooit gesproken, en ze is sowieso niet van mij. Ik merkte trouwens dat ik even moest wennen aan een nieuwe acquirerend uitgever. Net als ik gewend ben, ga ik met mijn manuscript over in handen van een nieuwe bureauredacteur, en ook dat komt wel goed. Communiceren via mail gaat vooralsnog voorspoedig.

Inmiddels ben ik zover dat ik alle voorgestelde wijzigingen heb bekeken en geaccepteerd dan wel verwijderd. Er restten mij nog drie problematische stukken. Bij een gedeelte, over partnerrelatie, was haar commentaar voor mij onverwacht en heb ik diep moeten nadenken en navragen wat ze precies bedoelde en hoe ik het zou kunnen oplossen. ‘Houd het gewoon alleen maar dicht bij jezelf’, was haar reactie. Ik liet het even liggen. De andere twee waren pijnpunten die ik zelf bij het schrijven óók al zo had ervaren: het liep stroef, de tekst vlotte niet, ik ging zoeken naar informatie, herschreef, en uiteindelijk was het het beste wat er op dat moment als product uit kwam. En precies die twee passages markeert zij ook als punten waar ik nog naar moet gaan kijken. Dat is geen toeval.

Even pauze

Een van de geheimen van schrijven is je tekst in elk geval een nachtje laten liggen, zoals overnight oats in de ochtend beter smaken. In mijn geval had ik precies in de drie weken die ik voor de correcties kreeg, een week vakantie gepland. Omdat ik licht zou reizen, nam ik geen laptop mee en zelfs geen tekst op papier; ik kon er dus niet aan verder werken. Deze week ben ik veel buiten geweest, heb ik veel gewandeld en heb ik ’s nachts van pure fysieke vermoeidheid veel en goed geslapen. Maandagmorgen aan mijn bureau pakte ik de pijnpunten op, met natuurlijk mijn timer ernaast die ik steeds op 25 minuten instelde tot m’n volgende pauze. Het vraagstuk in de alinea over partnerrelatie herschreef ik, makkelijker dan ik een week eerder had gedacht. Ik ben er nu tevreden over. Hopelijk is ‘mijn’ redacteur dat straks ook.

Cliché

Cliché’s in je tekst zijn killing. Die vermijd ik dus zoveel mogelijk. Toch waren er twee voorbeelden ingeslopen die de redacteur als clichématig bestempelde. Ze had gelijk, vond ik, maar het vervelende is dat cliché’s ontstaan als iets heel vaak waar is. In dit geval ging het om voorbeelden hoe mensen zich gedragen in een midlifecrisis. Ik ben niet te beroerd om aan te passen, dus zocht ik verder naar andere voorbeelden. Elke casus die ik vond echter, was een cliché.

Totdat ik het idee kreeg: wat als ik ze weglaat? Ondanks de tijd die ik in die passages had gestopt, heb ik geknipt. En ja: de tekst is korter, maar beter. Schrijven is schrappen – ook dat cliché is dus waar!